Monday, March 2, 2020

వలస బతుకుల్లో ‘పౌర’ కల్లోలం - పి. విక్టర్ విజయ్ కుమార్

వలస బతుకుల్లో ‘పౌర’ కల్లోలం - పి. విక్టర్ విజయ్ కుమార్

అక్రమ వలసదారులను క్రమబద్ధీకరించడానికి ఒక సాంఘిక దృక్పథం అవసరం. అది ఒక ప్రాథమిక ఆర్థిక దృక్పథంతో ముడిపడి వున్నది, ఉండాలి కూడా. పౌరసత్వ సవరణ చట్టం ఒక పోలరైజ్డ్ కోణంలో పార్లమెంట్ సాక్షిగా ఒక మతానికి చెందిన వాళ్ళను స్టీరియో టైప్ చేస్తున్నది. ఇది సమంజసం కాదు. పౌరసత్వ సవరణ చట్టాన్ని పునః పరిశీలించి, తగిన మార్పులు చేయవలసిన అవసరం ఎంతైనా వున్నది.

దేశ రాజధానిలో పౌరసత్వ సవరణ చట్టం (సిఏఏ)పై గొడవల్లో చోటుచేసుకున్న దారుణ హింసాకాండ 1984 సిక్కుల ఊచకోత అనంతరం సంభవించిన అతిపెద్ద మారణకాండ. ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమంటే సిఏఏను వ్యతిరేకిస్తున్న తిరుగుబాటుదారులపై ఆ చట్ట మద్దతుదారులతో కలిసి పోలీసులూ రాళ్ళు రువ్వడం, దాడి చేయడం. ఇది, అన్ని టెలివిజన్ ఛానెల్స్‌లో ప్రసారమయిన పబ్లిక్ సీక్రెట్. మునుపెన్నడూ లేని విధంగా ఢిల్లీ కల్లోలం ఎందుకు సంభవించింది ? ముస్లింలు మినహా మిగతా మత మైనారిటీలకు అధికారికంగా ఆశ్రయం కల్పిస్తామని అభయమిస్తూ భారత ప్రభుత్వం ప్రప్రథమంగా ఒక చట్టాన్ని తీసుకువచ్చింది. ఇదే సిఏఏ. అక్రమ వలసలు ప్రపంచంలో మన దేశం మాత్రమే ఎదుర్కొనే సమస్య కాదు. ఈ సమస్యను పరిష్కరించుకోవడంలో ఇంతవరకు ప్రతి దేశమూ కఠినంగానో, మృదువుగానో వ్యవహరిస్తూ వస్తోన్నది. అయితే దానికి ఒక మత కోణం కల్పించిన సందర్భం లేదు. సౌదీ అరేబియా లాంటి దేశాల్లో తమ మతానికి చెందిన అక్రమ వలసదారులను మొహమాటం లేకుండా డీటెయిన్ చేస్తున్నారు; డిపోర్ట్ చేస్తున్నారు.

ఇప్పుడు మన దేశం మిగతా దేశాలలోని మైనారిటీలకు ‘మెస్సయ్య’లా ఫోజుకొడుతూ పౌరసత్వ సవరణ చట్టాన్ని రూపొందించింది. ఈ చర్యను సమర్థించుకోవడానికి పాకిస్థాన్‌లాంటి దేశాలు మైనారిటీలను నరకయాతన పెడుతున్నట్టు మన పాలకులు విపరీతమైన కల్పిత కథనాలను ప్రచారం చేస్తున్నారు. చట్ట వ్యతిరేకంగా ఎవరైనా ఈ దేశంలోకి ప్రవేశిస్తే - అది చట్ట వ్యతిరేకం మాత్రమే. దాన్ని చట్టబద్ధం చేయడం ఒక మతానికి జాతికి సంబం ధించిన అంశం ఎలా అవుతుందో ఎవరికీ అంతు చిక్కని అంశం. అమెరికాలో అక్రమ వలసదారులు ఆ దేశ జనాభాలో 3 శాతం మేరకు వున్నారు. మన దేశంలో అక్రమ వలసదారుల విషయమై ఖచ్చితమైన డేటా అందుబాటులో లేదు. కొన్ని కాకి లెక్కల ప్రకారం 0.4% అంటే 50 లక్షల మంది ఉండొచ్చు. వీరిలో మూడొంతులమంది ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో నార్త్ ఉంటారని ఒక అంచనా. నిజానికి ఏ ప్రాతిపదికన ఇంతమంది మన దేశంలో చొరబడ్డారు అని ప్రభుత్వం ప్రాపగేట్ చేస్తుందో అందుకు ఎటువంటి సైంటి ఫిక్ డేటా చూపట్లేదు. నిజానికి చైనా–అమెరికా ట్రేడ్ వార్ పుణ్యమా అని బంగ్లాదేశ్ మన కంటే ఇంచుమించు రెండు రెట్లు ఆర్థిక వృద్ధి సాధిస్తోంది. బంగ్లాదేశ్ ప్రజల సగటు తలసరి ఆదాయం దాదాపుగా మన తలసరి ఆదాయ స్థాయిలోనే ఉన్నది. మరి ఎంతమంది ఆ దేశం నుంచి ఇల్లీగల్‌గా మన దేశానికి వస్తున్నారనేది ప్రశ్నార్థకమే.

పెరుగుతున్న నిరుద్యోగం, మతతత్వ అల్లర్లను తట్టుకోలేక భారత్ నుంచి తమ దేశానికి ఎంతో మంది అక్రమంగా వలస వస్తున్నారని బంగ్లాదేశ్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్దుల్ మొమెన్ స్వయంగా కారణాలు ఎత్తకుండా సెలవివ్వడం గమనార్హం. పైగా ‘మీకు సమస్యగా ఉంటే వ్యక్తులను గుర్తించి చెప్పండి. మేము ఉన్న పళాన వారిని తీసుకెళ్ళిపోతా’మని కూడా ఆయన ఒక ప్రకటన విడుదల చేసారు. తద్వారా, భారత్‌కు బంగ్లాదేశ్ ఏదో విపత్తు తెచ్చి పెడుతుందనే మాటలు మాట్లాడటం శుద్ధ దండుగ అని ఆయన చెప్పకనే చెప్పారు.

అసలు ఈ ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్ సమస్య చాలా పెద్ద సమస్య అని అనుకుందాం. ఇందులో నిజ నిజాలు ఎంత వరకు ఆమోదించవచ్చో చూద్దాం. మన దేశ సరిహద్దులు అతిక్రమించబడుతుంటే మనం ఖచ్చితంగా అప్రమత్తమవ్వాలి. ఈ విషయంలో రెండో ఆలోచనకు తావు లేదు. అయితే సరిహద్దులను అత్రిమించి చొరబడడమనేది మన దేశంలోనే కాదు, అత్యంత కట్టడి విధానాలు కలిగిన అమెరికా లాంటి దేశాల్లో కూడా విస్తారంగా వున్నది. ఈ విషయంలో పర్ఫెక్ట్ సెక్యూరిటీ అన్నది లేదు. అయితే ఈ ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్ ఎందుకు వస్తున్నారు అని గమనిస్తే - తమకు బతకలేని సందర్భం కలిగినప్పుడు, ఆర్థికంగా కుటుంబాలను పోషించుకోడానికి, అల్ప స్థాయి శ్రమ చేసి అయినా సరే జీవించడం ముఖ్యమని భావించిన వాళ్ళు మాత్రమే తామ మాతృదేశం నుంచి, ఇరుగు పొరుగు, సుదూర దేశాలకు గత్యంతరం లేని పరిస్థితుల్లో అక్రమంగా వెళ్ళడం జరుగుతోంది. ఇది ప్రపంచవ్యాప్త పరిణామం. ఇలా పొట్ట చేత పట్టుకుని వెళ్ళిన వారు తాము వెళ్ళిన దేశాలను కొల్లగొట్టి, ఆ దేశాలను పడగొట్టే ఒక ఆర్గనైజ్డ్ ఫోర్స్‌గా తయారయ్యింది లేదు. ఎందుకంటే -వీళ్ళు ఎటువంటి గుర్తింపు దొరకని, సోషల్ కేపిటల్ లేని జనాభా. ఒక మర్యాద పూర్వక జీవితం గడపాలనుకుంటే కొత్త సంబంధాలు, కొత్త సంస్కృతి అలవర్చుకుని నిలదొక్కుకోవాల్సిన జనాలు. వీళ్ళు అతి తక్కువ స్థాయిలో బతుకుతున్న వాళ్ళు. ఒక నిర్ణయాత్మక శక్తిగా ఎదిగే అవకాశం లేని వాళ్ళు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో ఉన్న ఈ అభాగ్యులు మన దేశాన్ని ముంచేస్తారని లేని పోని అపోహలు ఊహలు సృష్టించే ప్రయత్నం పౌరసత్వ సవరణ చట్టం ద్వారా జరుగుతున్నది. అది కూడా ఒక మతానికి సంబంధించిన వారితోనే సమస్య, మిగతా వాళ్ళందరూ మంచోళ్ళే అని భావన కలిగించడం ఎటువంటి లాజిక్‌కు అంతు చిక్కని విషయం.

ఈ ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్‌కు సంబంధించి ఉండాల్సిన ఒక ప్రాథమిక దృక్పథం -ప్రతి కొత్త వ్యక్తి దేశంలో వినిమయదారుడై ఉండాలి. ఒక శ్రామికుడు లేదా ఉద్యోగి అయి ఉండాలి. ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్ శ్రామికుడు కాకపోయినా, లేదా వినిమయ దారుడు కాకపోయినా వచ్చిన వాడు పబ్లిక్ మీద ఆధార పడాల్సి వస్తుంది. ఆ వ్యక్తిని పోషించడమనేది పబ్లిక్‌కు ఎనలేని భారమవుతుంది. ఈ భారాన్ని మోయడానికి ఏ దేశమూ సిద్ధపడి ఉండదు. వలసదారుని శ్రమ ఉత్పాదన, ఫలితం అతని కుటుంబంతో పాటు వలస వచ్చిన దేశానికి అందాలి. అతను చేసే వ్యయం, అతని సంపాదన, అతని పొదుపు అన్నీ ఈ దేశంలో అనధికారంగా, unplanned గా సృష్టించబడ్డాయి కాబట్టి ఈ దేశానికి మాత్రమే పరిమితమయి ఉండాలి. ఏవి కూడా ఇక్కడి నుండి ‘ రీపేట్రియేట్’ చేయబడరాదు. ఇది వలసదారుల విషయంలో ఒక బేసిక్ దృక్పథం. ఇలాగే ఏ దేశం అయినా పాలసీ రూపకల్పనలు చేస్తుంది. లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్ ‘planned inflow’ గా ఉంటే ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్ ‘unplanned inflow’ అవ్వడం వలన వాళ్ళ వలన ఆ దేశ సార్వభౌమత్వానికి ఎటువంటి ప్రమాదం కలుగకూడదు. ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎలాంటి హాని జరగకూడదు. ‘live and let live’ అనే ఒక ప్రాథమిక ప్రజాస్వామిక దృక్పథమిది. ఇది వదిలేసి ప్రపంచ మైనారిటీలకు భారత దేశం ఒక మెస్సయ్య అన్నట్టు ఒక చట్టం కలిపించడం హాస్యాస్పదం, అసంబద్ధం కూడా.

ఈ ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్ దేశంలోని ఉద్యోగాలను దొంగిలిస్తారు అనే ఒక అపోహ కూడా ఉంది. వీళ్ళు ఇల్లీగల్‌గా దేశంలోకి వచ్చి సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగాలను స్వాయత్తం చేసుకోలేరు కదా. వీళ్ళు సాధారణంగా ఏవైతే కష్టమైన పనులు ఉంటాయో, ఏవైతే తక్కువగా పరిగణించబడుతాయో ఆ పనులు చేసుకుంటారు. ఆస్తులు కూడగట్టుకోవడం కన్నా, ఒక మర్యాదకరమైన జీవితం గడపడానికే ప్రాధాన్యమిస్తారు. వీళ్ళలో కొంతమంది దేశభక్తులుగా ఉంటారని కొంతమంది దేశ వ్యతిరేకులుగా ఉంటారని ఊహిస్తూ ఒక చట్టం కల్పించడం అన్నది ఎటువంటి రాజకీయ తర్కాన్ని అనుసరించి జరుగుతుందో అంతు పట్టని విషయం. వలస వచ్చిన వారు ఏ దేశంలో అయినా మొదటగా లేబర్ సప్లైని పెంచుతారు. అందువలన ఆ శ్రమకు సంబంధించి జీతాలు తగ్గిపోతాయి. దీని వలన ఇక్కడి పేదవాళ్ళు నష్టపోతారు అనే విషయం చర్చించే ముందు అర్థం చేసుకోవాల్సింది ఏమంటే - ఇక్కడ శ్రమ అవసరమైన వాళ్ళు అంటే చిన్న పెట్టుబడిదారులు, సంపన్న వర్గం ఇటువంటి శ్రామికుల సప్లైని అహ్వానించ దగిన పరిణామంగానే చూస్తారు. మన దేశ అసంఘటిత రంగంలో పనిచేస్తున్నవాళ్ళు ఏభైకోట్లకుపైగా వున్నారు. ఇందులో పది లేదా ఇరవై లక్షల ఉద్యోగాలు శ్రామికుల డిమాండ్ సప్లైని తారు మారు చేసే పరిస్థితే లేదు. అయితే ఈ శ్రామికులు ఒక చిన్న ప్రాంతంలో ఎక్కువగా కాన్‌సన్‌ట్రేట్‌ అయితే మాత్రం ఆ చిన్న భౌగోళిక ప్రాంతంలో మాత్రమే ఆ ప్రభావం ఉంటుంది. అది కూడా తాత్కాలికం. ఎందుకంటే,  అదే డిమాండ్, సప్లై తిరిగి సమతుల్యాన్ని సాధించాల్సిందే కాబట్టి. ఉదాహరణకు హైదరాబాద్ హోటళ్ళలో ఎక్కువగా ఒడిషా, బీహార్ నుంచి వచ్చి పని చేసే వెయిటర్లు కనిపిస్తారు. హోటల్ ఉద్యోగ రంగంలో వీళ్ళ వలన జరిగిన గందరగోళం ఏమీ లేదు. ఈ లేబర్ డిమాండ్, సప్లైని క్రమ బద్ధీకరించడానికే మన దేశం కనీస వేతన వ్యవస్థను అమలు పరుస్తుంది. అది సరిగ్గా అమలుపర్చకుండా, సీఏఏ లాంటి చట్టాలను గొప్ప రక్షక వ్యవస్థగా చూపించాలనుకోవడం అర్థం లేని విషయం.

ఈ చట్టం వలన ఇక్కడి ముస్లింలు మాత్రం తమ భారతీయ పౌరసత్వాన్ని ప్రూవ్ చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది! ఇది భయంకరమైన విషయం. నిజానికి ఈ ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్‌ను ఒక క్రమబద్ధంగా గుర్తించగలిగితేవాళ్లను qua– rantine చేసి ఒక చిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థనే మలచవచ్చు. వీళ్ళందరు సాధారణంగా యవ్వన, మధ్య వయస్కులు అయి ఉంటారు. ఇది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా గమనించబడ్డ ఒక pattern. వాళ్ల శ్రమతో వాళ్ళు కలుగజేసిన డిమాడ్‌కు ఉత్పత్తులు తయారుచేయగలిగే వ్యవస్థను నిర్మించవచ్చు. నిజానికి ఒక రకంగా అమెరికా కెనడా లాంటి దేశాలు యుగాలుగా చేస్తున్న పని ఇదే. ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్‌ను లీగలైజ్ చేస్తూ ఒక పద్దతి ప్రకారం ముందుకు వెళుతున్నారు. ఫేస్‌బుక్ వ్యవస్థాపకుడు జుకర్ బర్గ్ ఈ క్రమంలో ఎదిగిన వాడే. అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఈ ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్ భాగస్వామ్యం 3–5 శాతం ఉండొచ్చని ఒక అంచనా.

దీనర్థం మన దేశంలోకి ఎవరు పడితే వాళ్ళు రావచ్చని కాదు. కసబ్ లాంటి వాళ్ళు ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్ కిందకు రారు. టెర్రరిస్టులు లీగల్‌గా బతికినా టెర్రరిస్టులే. పక్క దేశాల నుండి వచ్చిన మెజారిటీ మతస్థులు మన దేశంలో సృష్టించిన ప్రత్యేక సమస్యలు ఏమున్నాయనే విషయమై ప్రభుత్వం ఇంతవరకు పార్లమెంటులో వివరించనే లేదు. మరే ఇతర ఫోరంలోనూ ఆ అంశంపై చర్చించడం జరగలేదు. ఈ అన్ డాక్యుమెంటెడ్ పౌరులను క్రమబద్ధీకరించడానికి ఒక మౌలిక సాంఘిక దృక్పథం అవసరం. ఆ సాంఘిక దృక్పథం ఒక ప్రాథమిక ఆర్థిక దృక్పథంతో ముడిపడి వున్నది. ఉండాలి కూడా. అయితే ఈ సీఏఏ చట్టం ఒక పోలరైజ్డ్ కోణంలో పార్లమెంట్ సాక్షిగా ఒక మతానికి చెందిన వాళ్ళను స్టీరియో టైప్ చేస్తున్నది. ఇది సమంజసం కాదు. పౌరసత్వ సవరణ చట్టాన్ని పునః పరిశీలించి, తగిన మార్పులు చేయవలసిన అవసరం ఎంతైనా వున్నది. ఇందుకు పార్లమెంటులో అఖిల పక్ష కమిటీ నొక దాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి. ఇది తక్షణమే జరగాలి.

ఈ చట్టం మన దేశ వైవిధ్య సంస్కృతిలో ఐక్యతని సవాల్ చేస్తుంది. ఇల్లీగల్ ఇమిగ్రెంట్స్ అంటే మన దేశంలో అక్రమంగా చొరబడ్డవారు అని కాదు. మన దేశంలోకి గతిలేక ప్రవేశించినవారు అనే మానవతా దృక్పథంతో మనం ఈ సమస్య పరిష్కారానికి పూనుకోవాలి. మన దేశం 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థగా రూపొందుతున్నది. గత్యంతరం లేక మన దేశానికి వచ్చినవారు ఇందులో పౌరులుగా భాగస్వాములు కావడానికి మనం అను మతించాలి. అప్పుడు మన దేశం ఒక గొప్ప ఆర్థిక వ్యవస్థగా మాత్రమే కాక, మహోన్నత ప్రజాస్వామిక వ్యవస్థగా కూడా గౌరవం పొందుతుంది.

‘గాడ్సే దేశంలో నేను గాంధీతో నిలబడతాను’

‘గాడ్సే దేశంలో నేను గాంధీతో నిలబడతాను’

సమైక్య స్ఫూర్తిగా బాపు, బాబాసాహెబ్
న్యూఢిల్లీలో విద్యార్థుల నిరసనలలో అంబేడ్కర్, గాంధీ పోస్టర్లను కలిసికట్టుగా ప్రదర్శించడాన్ని చూసినప్పుడు దేవనూర్ మహదేవ మాటలను నేను గుర్తు చేసుకున్నాను. బాపు, బాబాసాహెబ్ చిత్రాలను పక్కపక్కనే ప్రదర్శించడం ఇదే మొదటిసారి కానప్పటికీ చాలా అరుదైన విషయం. గతంలో గాంధీ అభిమానులు, ఈ ఇరువురినీ పరస్పర ప్రత్యర్థులుగా చూసేవారు. సమాజాన్ని విచ్ఛిన్నం చేస్తున్న హిందూత్వ శక్తులను ఓడించేందుకు అంబేడ్కర్, గాంధీ ఒకే పక్షాన ఉండవలసిన అవసరమున్నది.

డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేడ్కర్, మహాత్మా గాంధీ పరస్పర ప్రత్యర్థులూ, విరోధులా? ఇరవయ్యో శతాబ్ది మహోన్నత భారతీయులైన ఆ ఇరువురినీ అలా భావించవద్దని ప్రజాస్వామిక వాదులకు దేవనూర్ మహదేవ (కన్నడ రచయిత, సామాజిక క్రియాశీలి) విజ్ఞప్తి చేశారు. నిజమైన సమానత్వ సాధనా ప్రస్థానంలో సహ యాత్రికులుగా వారిని చూడాలని ఆయన అన్నారు. ‘నిద్రాణ స్థితిలో వున్న దళితులను అంబేడ్కర్ మేలుకొలిపారు. ఆ జాగృతితో సమానత్వ వెలుగుల దిశగా జాతి పయనమయింది. కుల మతాల సంకుచితత్వంలో వున్న హిందువులను మానవతా వెలుగుల వైపు నడిపించడానికి గాంధీ మహా ప్రయత్నం చేశారు. అంబేడ్కర్ ఉనికి లేకపోయినట్టయితే, బహుశా, గాంధీ తన లక్ష్య సాధనలో అంతగా ముందుకు వెళ్ళగలిగివుండేవారు కాదేమో?! అదే విధంగా హిందువులలో గాంధీ ఉదారవాద, సహనశీల వైఖరులను పెంపొందించి వుండక పోయినట్టయితే అంబేడ్కర్‌ను ఈ క్రూర సవర్ణ సమాజం అంతగా సహించి, గౌరవించి వుండేది కాదు’ అని కూడా మహదేవ వ్యాఖ్యానించారు. ఆయన ఇంకా ఇలా అన్నారు:

‘భారత్ తననుతాను కుల శృంఖలాల నుంచి విముక్త పరచుకోవాలంటే సవర్ణులు మారవలసిన అవసరమున్నది. ఇందుకు గాంధీ అవసరం. దళితుల పౌర హక్కుల పోరాటానికి అంబేడ్కర్ తప్పనిసరి. అందుకే వారిరువురినీ ఒకే పక్షానికి తీసుకురావాలని నేను అంటున్నాను’. మహదేవ తన అభి ప్రాయాలను మరింత విపులంగా వెల్లడిస్తూ ఇలా అన్నారు: ‘‘అస్పృశ్యతను గాంధీ ఒక ‘పాపం’గా పేర్కొనగా, అంబేడ్కర్ ఒక ‘నేరం’గా అభివర్ణించారు. ఆ రెండిటినీ మనం పరస్పర వ్యతిరేకమైవిగా ఎందుకు చూస్తున్నాం? అస్పృశ్యత దురాచార నిర్మూలనకు ఆ రెండు భావనలు తప్పనిసరి అని అర్థం చేసుకోవడమే విజ్ఞత అవుతుంది’’.

న్యూఢిల్లీలో విద్యార్థుల నిరసనలలో అంబేడ్కర్, గాంధీ పోస్టర్లను కలిసికట్టుగా ప్రదర్శించడాన్ని చూసినప్పుడు దేవనూర్ మహదేవ మాటలను నేను గుర్తు చేసుకున్నాను. బాపు, బాబాసాహెబ్ చిత్రాలను పక్కపక్కనే ప్రదర్శించడం ఇదే మొదటిసారి కానప్పటికీ చాలా అరుదైన విషయం. గతంలో గాంధీ అభిమానులు, ఈ మహోన్నత భారతీయులు ఇరువురినీ పరస్పర ప్రత్యర్థులుగా చూసేవారు. 1930, 40 దశకాలలో అంబేడ్కర్ తరచు గాంధీ, ఆయన భావాలపై వివాదాత్మక భాషలో విమర్శలు చేస్తుండేవారు. కాంగ్రెస్ వాదులకు అవి తీవ్ర ఆగ్రహావేశాలు తెప్పించేవి. తమ ప్రియతమ బాపును ‍అలా విమర్శించడాన్ని వారు సహించేవారు కాదు. బ్రిటిష్ వలసపాలనకు అంబేడ్కర్ ఒక సంజాయిషీదారు అని వారు ప్రతి విమర్శలు చేస్తుండేవారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ కాలంలో వైస్రాయ్ కార్యనిర్వాహక వర్గంలో అంబేడ్కర్ చేరడాన్ని గాంధీ అనుయాయులు తీవ్రంగా ఆక్షేపించేవారు.

ఇటీవలి దశాబ్దాలలో అంబేడ్కర్ వాదులు మరింత తరచుగా గాంధీని విమర్శిస్తున్నారు. కుల వ్యవస్థను సంస్కరించడంలో ఆయన కృషి చిత్తశుద్ధితో చేసినది కాదని కొట్టివేస్తున్నారు. పూణే ఒడంబడిక సందర్భంలోనూ, ఆ తరువాత తమ ప్రియతమ నాయకుడి పట్ల గాంధీ వైఖరిని వారు తప్పుపడుతున్నారు. అలాగే గాంధీ రాజకీయ వారసుడు జవహర్ లాల్ నెహ్రూ , అంబేడ్కర్ ప్రతిభాపాటవాలను సరైన విధంగా వినియోగించుకోకపోవడాన్ని దుయ్యబడుతున్నారు (నెహ్రూ కేబినెట్‌లో అంబేడ్కర్ రెండు సంవత్సరాల పాటు న్యాయశాఖ మంత్రిగా వున్నారు). ఉత్తరప్రదేశ్, మహారాష్ట్రలలో గాంధీపై దళిత మేధావులు తీవ్ర విమర్శలు చేస్తుంటారు. అయితే కర్ణాటకలో నిమ్న శ్రేణుల రచయితలు గాంధీని ఒక విశాల దృష్టితో చూస్తున్నారు. అంబేడ్కర్, గాంధీల కృషిని పరస్పర పూరకమైనదిగా చూడాలని కీర్తిశేషుడు డి. ఆర్.నాగరాజ్ తన ప్రశస్త పుస్తకం ‘ది ఫ్లేమింగ్ ఫీట్’లో మనకు విజ్ఞప్తి చేశారు.

జమియా మిలియా ఇస్లామియా విద్యార్థులకు, షాహీన్ బాగ్ మహిళలకు డి.ఆర్. నాగరాజ్, దేవనూర్ మహదేవ మేధో కృషి గురించి బహుశ, తెలిసివుండకపోవచ్చు. ఆ కన్నడ మేధావులు విశాల దృక్పథంతో గాంధీ గురించి చేసిన విశ్లేషణను జమియా విద్యార్థులు, షాహీన్ బాగ్ మహిళా ఉద్యమకారులు ధ్రువీకరించారు. కర్ణాటక చింతనాపరుల వలే అంబేడ్కర్,- గాంధీలను పరస్పర విరోధులుగా చూడవద్దని ఆ సాహసోపేత ఢిల్లీ నిరసనకారులు మనకు విజ్ఞప్తి చేశారు. ఆ ఇరువురు మహోన్నతులను ఒక సమున్నత లక్ష్య సాధనలో సహచరులుగా చూడాలని వారు కోరారు. మరింత మెరుగైన ప్రజాస్వామ్యానికి, బహుత్వ వాద సంస్కృతికై జరుగుతున్న పోరాటంలో అంబేడ్కర్, గాంధీ మేధో కృషి, మానవతావాద కార్యాచరణల వారసత్వాలను సమ్మిళితం చేయవలసిన అవసరమున్నదని జమియా విద్యార్థులు, షాహీన్ బాగ్ మహిళలు మనకు విజ్ఞప్తి చేశారు.

‍ఢిల్లీ రచయిత ఒమైర్ అహ్మద్ ఇటీవల షాహీన్ బాగ్‌ను సందర్శించిన తరువాత ట్విటర్‌లో ఒక ఆసక్తికరమైన వ్యాఖ్య పోస్ట్ చేశారు. ఆ నిరసన ప్రదర్శనలలో గాంధీ చిత్రాల కంటే అంబేడ్కర్ చిత్రాలే ఎక్కువగా ప్రదర్శితమవడం పట్ల ఆయన ఇలా వ్యాఖ్యానించారు: ‘తమకు స్వాతంత్ర్యం సాధించిన నాయకుడికి ధన్యవాదాలు తెలిపే సంప్రదాయం నుంచి, స్వేచ్ఛాయుత పౌరులుగా తమ సొంత హక్కుల గురించి నిశ్చితంగా మాట్లాడేందుకుఅవసరమైన రాజ్యాంగ ఉపకరణాలనిచ్చిన నాయకుికి ధన్యవాదాలు చెప్పే ఆనవాయితీకి ప్రజలు మారారు’. అహ్మద్ ట్వీట్‌కు నేనిలా ప్రతిస్పందించాను: ‘మీతో నేను ఒక షరతుపై అంగీకరిస్తున్నాను. హిందూ–-ముస్లిం సమైక్యతను పటిష్ఠం చేయడంలో గాంధీతో సరి సమానులైన నాయకులు మరెవ్వరూ లేరు (నెహ్రూ సైతం ఇందుకు మినహాయింపు కాదు). ఇది మరింత వివరంగా చర్చించాల్సిన విషయం. ఏమైనా అంబేడ్కర్‌, గాంధీలను సమష్టిగా ఆవాహన చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించడం చాలా ముదావహమైన విషయం’. దేశ వ్యాప్తంగా పౌరసత్వ సవరణ చట్టాని(సిఏఏ)కి వ్యతిరేకంగా వెల్లువెత్తుతున్న నిరసనలు పలు విధాల ఉత్తేజపరుస్తున్నాయి. ప్రజలు పెద్ద ఎత్తున స్వచ్ఛందంగా పాల్గొనడం, ఆ నిరసనలకు మహిళలు నాయకత్వం వహించడం ఒక గాఢానుభూతిని కలిగిస్తున్నాయి. మహిళలను ప్రోత్సహించే విషయమై కూడా అంబేడ్కర్, గాంధీలను సమష్టిగా ప్రస్తావించడం సముచితంగా ఉంటుంది.

జెండర్ సమానత్వానికి అంబేడ్కర్, ఎటువంటి మినహాయింపులు లేకుండా సంపూర్ణంగా నిబద్ధుడైన విశాల హృదయుడు. ఆ నిబద్ధత రాజ్యాంగ రచనలో నిండుగా ప్రతిబింబించింది. హిందూ మత చట్టాలను సంస్కరించేందుకు ఆయన సలిపిన రాజీలేని కృషి కూడా ఆ నిబద్ధతకు ఒక తిరుగులేని తార్కాణమే. గాంధీ తన వ్యక్తిగత జీవితంలో పితృస్వామ్య సంప్రదాయాలు, ఆచారాలనే పాటించినప్పటికీ ప్రజా జీవితంలో మాత్రం మహిళా సాధికారతకు పరిపూర్ణంగా కృషి చేశారు. 1925లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలుగా సరోజినీ నాయుడు ఎన్నికవ్వడానికి గాంధీయే ప్రధాన కారకుడు. ఆ కాలంలో అమెరికా, బ్రిటన్ మొదలైన పాశ్చాత్య ప్రజాస్వామ్య దేశాలలోని ఏ ప్రధాన రాజకీయ పార్టీకీ ఒక మహిళ అధినేత్రి కావడమనేది పూర్తిగా అనూహ్య విషయం మరి.

‘బోధించు, సంఘటితపరచు, ఉద్యమించు’అని అణగారిన భారతీయులకు అంబేడ్కర్ పిలుపునిచ్చారు. పౌరసత్వ సవరణ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా విద్యార్థులు, మహిళలు మొక్కవోని దీక్షతో నిర్వహిస్తున్న నిరసనలు పూర్తిగా అంబేడ్కర్ స్ఫూర్తిదాయక పిలుపునకు అనుగుణంగా వున్నాయి. హిందూ అధిక సంఖ్యాకవాద ధోరణులను నిలువరించి ప్రజాస్వామ్యాన్ని, బహుత్వ వాదాన్ని సంరక్షించుకోవడానికి జరుగుతోన్న చైతన్యశీల కృషిలో అంతర్-మత సామరస్యం కోసం గాంధీ జీవితాంతం చేసిన పోరాటం ప్రతిధ్వనిస్తోంది.

హిందూత్వ శక్తులతో ఎదురవుతున్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి అంబేడ్కర్, గాంధీలను సమష్టిగా ఆవాహన చేసుకోవాలని దేవనూర్ మహాదేవ నొక్కి చెప్పారు. ఆయన ఇలా అన్నారు: ‘‘వారణాసికి చెందిన పదహారేళ్ళ బాలుడు ఒకరు అన్న మాటలను మనం విని తీరాలి’. ‘గాడ్సే దేశంలో నేను గాంధీతో నిలబడతాను’ అని ఆ చిరుప్రాయుడు అన్నాడు. అలా నిలబడనిపక్షంలో ఏ ఛాందసవాదమైనా సరే తొలుత మీ కళ్ళను పెరికి వేసి మిమ్ములను అంధులను చేస్తుంది. ఆ తరువాత మీ మెదడును చితగ్గొట్టి, హేతుయుక్తంగా ఆలోచించలేకుండా చేస్తుంది. పిదప మీ గుండెను పగుల గొట్టి మిమ్ములను రాక్షసుడిగా చేస్తుంది. అంతిమంగా ఒక త్యాగం చేయమని మిమ్ములను అడుగుతుంది. ఈ ధోరణి నేడు పెచ్చరిల్లి పోతోంది. మనం మన బిడ్డల నయనాలను, వారి హృదయాలను, వారి మస్తిష్కాలను ఛాందసవాద కోరల నుంచి తక్షణమే కాపాడుకోవాలి. ఇటువంటి చైతన్యశీలతను సంతరించుకోకపోతే దళితులకు మరింత మహా ముప్పు వాటిల్ల గలదని నేను ఆందోళన చెందుతున్నాను’.

అంబేడ్కర్ గానీ, గాంధీ గానీ మానవాతీతులు కారనడంలో సందేహమేమీ లేదు. ఇరువురూ మహా తప్పులు చేశారు. ఆ మహోన్నతులిరువురినీ యాంత్రికంగా ఆవాహన చేసుకోకూడదు; గుడ్డిగా అనుకరించకూడదు. వారు ఈ భూమిపై నడయాడిన కాలానికి సంపూర్ణంగా భిన్నమైన ప్రపంచంలో మనం జీవిస్తున్నాం. 21 వ శతాబ్ది మూడో దశాబ్ది రాజకీయ, సాంకేతికతా సవాళ్లు 20వ శతాబ్ది మధ్యనాళ్ళ రాజకీయ, సాంకేతికతా సవాళ్లకు పూర్తిగా భిన్నమైనవి. అప్పటికీ, ఇప్పటికీ నైతిక, సామాజిక సవాళ్లు మాత్రం ఒకే విధంగా వున్నాయి. కుల నిర్మూలన, జెండర్ సమానత్వ పోరాటాలు ముగియలేదు. అంతర్-మత సామరస్య సాధన అత్యావశ్యక, అతి ప్రధాన కర్తవ్యంగా మిగిలిపోయింది. సమాజాన్ని విచ్ఛిన్నం చేస్తున్న హిందూత్వ శక్తులను ఓడించేందుకు అంబేడ్కర్, గాంధీ ఒకే పక్షాన ఉండవలసిన అవసరమున్నది.


రామచంద్ర గుహ
(వ్యాసకర్త చరిత్రకారుడు)
‘పౌర’ హింసాగ్నిని రగిలించిదెవరు? - ఎ. కృష్ణారావు

షాహిన్‌బాగ్‌లో పరిస్థితిని చక్కదిద్దే బాధ్యతను తన చేతుల్లోకి సుప్రీంకోర్టు తీసుకుంటున్న సమయంలో ఉన్నట్లుండి ఈ అల్లర్లు ఎందుకు ప్రారంభమయ్యాయి? అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ భారతదేశంలో పర్యటించిన సమయంలోనే అల్లర్లు జరగడం వెనుక ఏదైనా కుట్ర ఉన్నదా? అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో వాణిజ్యానికి ఆరాటపడటం కాదు అక్కడి ఆరోగ్యకరమైన ప్రజాస్వామ్య పద్ధతులను నేర్చుకోవడం ఎంతైనా అవసరం.

భారతదేశంలో ప్రభుత్వాలు తీసుకున్న నిర్ణయాలు, అవలంబిస్తున్న విధానాల పట్ల విమర్శలు, వ్యాఖ్యానాలు చేయడం, రోజుల తరబడి నిరసన ప్రదర్శనలు నిర్వహించడం సర్వసాధారణంగా కనిపిస్తుంది. ఢిల్లీ‍లోని జంతర్ మంతర్ ప్రాంతానికి వెళితే ఏవో సమస్యలపై ప్రదర్శనలు చేసే వారు కనపడుతూనే ఉంటారు. ఫేస్‌బుక్, వాట్సాప్ వంటి సోషల్ మీడియా మాధ్యమాలు వచ్చిన తర్వాత ఇంట్లో కూర్చుని ప్రతి నిమిషానికీ ఒక వ్యాఖ్యానం చేసి మళ్లీ తమలో తాము పంచుకునే ఉద్యమ స్ఫూర్తి కూడా చాలా మందిలో పెరిగిపోతోంది. ఇవి కాక నిరసన ప్రదర్శనలు నిర్వహించేవారు, సభలు జరిపేవారు, పత్రికల్లో వ్యాసాలు రాసే వారు కూడా ఉంటారు. కాని వీటన్నిటి ప్రభావం తిరిగి ప్రభుత్వంపై ఎంత వడుతుందో చెప్పడం కష్టం. మణిపూర్‌లో పోలీసులకు ప్రత్యేకాధికారాలు కల్పించే చట్టాన్ని (ఎఎఫ్‌ఎస్‌పిఏ) ఎత్తి వేయాలని అక్కడి మహిళలు రోజుల తరబడి నిరసన ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు. ఇరోమ్ షర్మిల దాదాపు ఏడేళ్ల పాటు నిరాహార దీక్ష చేశారు. మనోరమ అనే యువతిని పోలీసులు ఇంటరాగేషన్ పేరుతో తీసుకువెళ్లి అత్యాచారం జరిపి హత్యచేసినప్పుడు అక్కడి మహిళలు నగ్నంగా కూడా ప్రదర్శన జరిపారు. ఆ తర్వాత కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ చట్టాన్ని ఎత్తివేసినప్పటికీ మణిపూర్‌తో పాటు కొన్ని ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లోనూ, కశ్మీర్‌లోనూ కొనసాగిస్తూనే ఉన్నారు.

డిసెంబర్ 15 నుంచీ ఢిల్లీలోని షాహిన్‌బాగ్‌లో మహిళలు, పిల్లలు జరుపుతున్న ప్రదర్శన కూడా భారత దేశంలో ఒక రకంగా ప్రజాస్వామ్య హక్కుల్లో ఒకటైన భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛకు సంకేతంగా నిలిచింది. సాధారణంగా ఇలాంటి ప్రదర్శనలను అనుమతి లేకుండా నిర్వహిస్తే వారిని బలవంతంగా తొలగించేందుకు పోలీసులకు అధికారం ఉన్నది. ఐతే స్థల, కాల, రాజకీయ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని పోలీసులు మిన్నకుండిపోయారు. ఢిల్లీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బిజెపి ప్రచారం షాహిన్ బాగ్ చుట్టూ తిరిగినా, కొందరు నేతలు రెచ్చగొట్టే వ్యాఖ్యలు చేసినా సామాజిక వాతావరణం అంతగా దెబ్బతినలేదు.

నిజానికి పౌరసత్వ చట్టం పట్ల దేశవ్యాప్తంగా నిరసన ప్రదర్శనలు జరుగుతున్నప్పటికీ, కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించినప్పటికీ మోదీ ప్రభుత్వం కఠినమైన వైఖరినే ప్రదర్శించింది. ఈ చట్టాన్ని వెనక్కు తీసుకునే ప్రసక్తే లేదని చెప్పింది. పౌరసత్వ పట్టికను అమలు చేసే ఉద్దేశం లేదని ప్రకటించినప్పటికీ పౌరసత్వ సవరణ చట్టాన్ని మాత్రం అమలు చేసి తీరతామని ప్రకటించింది. ఈ రీత్యా దేశంలో ఈ చట్టాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్న వారి స్వరాలు బలహీనపడతాయని, నిరసన ప్రదర్శనలు సద్దుమణుగుతాయన్న అభిప్రాయం క్రమంగా ఏర్పడ సాగింది. నిజానికి మోదీ ప్రభుత్వం 2014లో అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత కూడా మతపరమైన అసహనానికి సంబంధించి కొన్ని ఘటనలు జరగడం, కొందరు రచయితలు తమ అవార్డులను తిరిగి ఇవ్వడం వంటివి జరిగాయి. కాని అవేవీ తర్వాతి కాలంలో మోదీ ప్రభుత్వాన్ని రాజకీయంగా పెద్దగా బలహీనపరచలేకపోయాయి. ఇప్పుడు కూడా దేశంలో పరిస్థితి మారిపోతుందని, ప్రభుత్వాధినేతలు, అధికారులు పాలనపై దృష్టి కేంద్రీకరిస్తారని షాహిన్ బాగ్ ప్రదర్శన కారులు తమ నిరసనను ఏదో రోజు ఉపసంహరించుకోక తప్పదని చాలా మంది భావించారు. రోడ్డుకు అడ్డంగా నిరసన ప్రదర్శన చేయకుండా ఉండేందుకు సుప్రీంకోర్టు షాహిన్‌బాగ్ ప్రదర్శనకారులతో చర్చలు కూడా ప్రారంభించింది. సుప్రీంకోర్టు తరఫున సీనియర్ న్యాయవాదులు సాధనా రామచంద్రన్, సంజయ్ హెగ్డే చర్చలు కూడా జరిపి తమ అభిప్రాయాలను సీల్డ్ కవర్‌లో న్యాయమూర్తులకు సమర్పించారు. పరిస్థితి యధాతథంగా మారుతుందని అనుకుంటున్న సమయంలో ఉన్నట్లుండి ఢిల్లీలో ముస్లింలు ఎక్కువగా ఉన్న ఈశాన్య ప్రాంతాల్లో ఘర్షణలు మొదలయి హింసాకాండ ప్రజ్వరిల్లింది.

పరిస్థితిని చక్కదిద్దే బాధ్యతను తన చేతుల్లోకి సుప్రీంకోర్టు తీసుకుంటున్న సమయంలో ఉన్నట్లుండి ఈ అల్లర్లు ఎందుకు ప్రారంభమయ్యాయి? అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ భారతదేశంలో పర్యటించిన సమయంలోనే అల్లర్లు జరగడం వెనుక ఏదైనా కుట్ర ఉన్నదా? శనివారంనాడు జఫ్రాబాద్ మెట్రో స్టేషన్ సమీపంలో సిఏఏకు వ్యతిరేకంగా కొందరు నిరసన ప్రదర్శనలు ప్రారంభిస్తూ రోడ్డుకు అడ్డంగా కూర్చోవడమే ఈ పరిణామాలకు దారితీసిందని చెబుతున్నారు. బహుశా ట్రంప్ దృష్టిని ఆకర్షించేందుకు ఢిల్లీలో పౌరసత్వ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన ప్రదర్శనల తీవ్రత పెంచాలని, తమ ఆందోళన ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షించాలని వారు భావించి ఉంటారు. ఆ తర్వాత కొన్ని రాళ్లు రువ్వుడు ఘటనలు జరగడం, ఆదివారం బిజెపి నేత కపిల్ మిశ్రా రంగ ప్రవేశం చేయడం జరిగాయి. ఈ శిబిరాన్ని మూడు రోజుల్లో ఎత్తి వేయకపోతే పోలీసుల మాట కూడా విననని ఆయన హెచ్చరించేందుకు ఎవరు ప్రోద్బలం కలిగించారు? ఢిల్లీ ఎన్నికల ప్రచార సమయంలో కపిల్ మిశ్రా చేసిన ‘గోలీ మారో’ వంటి వ్యాఖ్యలను తాను ఆమోదించబోనని హోంమంత్రి అమిత్ షా ‘టైమ్స్ నౌ’ సదస్సులో ప్రకటించిన తర్వాత కూడా కపిల్ శర్మ యధావిధిగా ఎందుకు వ్యవహరించారు? ట్రంప్ భారత్ నుంచి వెళ్లిపోగానే ప్రదర్శనా శిబిరాలను ఎత్తివేస్తామని ఆయన ఎందుకు ప్రకటించారు? ఘర్షణల్లో ఒక కానిస్టేబుల్‌తో పాటు అనేకమంది మరణించడానికి ఎవరు కారణం? కేవలం స్థానికుల మధ్య ఘర్షణ జరిగిందా? లేక బయటనుంచి వ్యక్తులు ప్రవేశించారా?

ఈ మొత్తం ఘర్షణల్లో పోలీసుల అసమర్థత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. జఫ్రాబాద్, మౌజ్ పూర్ ప్రాంతాల్లో పోలీసులు నిశ్చేష్టగా నిలుచుండగా జనం రాళ్లు విసురుకోవడం, తుపాకుల వంటి మారణాయుధాలను కూడా చేతబూనడం, వాహనాలు, టైర్ల ఫ్యాక్టరీలు దగ్ధం చేయడం, పెట్రోల్ బాంబులతో ఇళ్లపై దాడులు చేయడంవంటి ఘటనలు జరిగాయి. ఆఖరుకు దృశ్యాలు రికార్డు చేస్తున్న జర్నలిస్టుల ఫోన్లు, కెమెరాలు లాక్కోవడం, వారిపై భౌతికంగా కూడా దాడులు చేయడం జరిగింది.

ఒక అగ్రదేశాధినేత మన దేశంలో పర్యటిస్తున్న సమయంలో భద్రతను కట్టుదిట్టం చేయాల్సిన పోలీసులు ఎందుకు అలసత్వం ప్రదర్శించారు? ఇంటెలిజెన్స్‌ సంస్థలు ఈ ఘటనల గురించి సమాచారం ఇచ్చినప్పటికీ వారెందుకు చర్యలు తీసుకోలేదు? కొత్తగా నిరసన ప్రదర్శనలను ఎందుకు అనుమతించారు? అనుమానిత వ్యక్తుల్ని ఎందుకు అరెస్టు చేయలేదు? నిషేధాజ్ఞలు విధించడం, డ్రోన్‌లను ఉపయోగించడం వంటి చర్యలు ఎందుకు తీసుకోలేదు? జామియా, జెఎన్‌యు వంటి ఘటనలు జరిగిన తర్వాత కూడా ఢిల్లీ పోలీసు కమిషనర్ అమూల్య పట్నాయక్ పదవీకాలం గత జనవరిలో పూర్తయినప్పటికీ మరో నెలపాటు ఎందుకు పొడిగించారు? 1984లో సిక్కులకు వ్యతిరేకంగా అల్లర్లు జరిగిన తర్వాత ఢిల్లీలో ఇంతటి తీవ్రమైన ఘటనలు జరగడం ఇదే మొదటి సారి అని ఉత్తరప్రదేశ్ మాజీ డీజీపీ విక్రమ్ సింగ్ వ్యాఖ్యానించడం గమనార్హం. ‘ఘర్షణలకు పాల్పడేవారంతా ఒకే చోట చేరి తమ ఇష్టారాజ్యంగా ప్రవర్తించేందుకు పోలీసులు వీలు కల్పించారు’ అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. 

దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలతో పోలిస్తే ఢిల్లీ పోలీసులు ఒక వైపు సంయమనం పాటిస్తూనే మరో వైపు కఠినంగా వ్యవహరిస్తారు. ఎప్పుడు బారికేడ్లు నిర్మించాలి, ఎక్కడి వరకు ప్రదర్శనకారులను అనుమతించాలి, బాష్పవాయువు, లాఠీ ఛార్జి వంటివి ఎప్పుడు ప్రయోగించాలి అన్న విషయంలో వారు శాస్త్రీయమైన పద్ధతులను అవలంబిస్తారు. అందుకే పార్లమెంట్‌కు అతిసమీపంలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద వేలాది మంది ధర్నా జరిపేందుకు సిద్ధ పడినా వారు అనుమతిస్తూనే అప్రమత్తంగా ఉండడం కనిపిస్తుంది. కాని ట్రంప్, మోదీ వివిధ ఒప్పందాలపై సంతకాలు చేస్తున్న హైదరాబాద్ హౌజ్‌కు సమీపంలోనే ఘర్షణలు జరగడం, వాటికి సంబంధించిన వీడియోలు క్షణాల్లోనే సోషల్ మీడియాలో వ్యాప్తి కావడం వారి సమర్థతను శంకించేలా చేస్తుంది. ఇది కేవలం పోలీసుల సమర్థతకు సంబంధించిన విషయం కాదు. దేశ రాజధానిలోనే ఇలాంటి ఘర్షణలు జరిగితే న్యూయార్క్ టైమ్స్, వాషింగ్టన్ పోస్ట్, గార్డియన్, సిఎన్‌ఎన్ లాంటి అంతర్జాతీయ మీడియాకు కూడా చేరుతుంది. ఢిల్లీలో చాలా మంది మీడియా ప్రతినిధులు ఘర్షణల గురించి రాయాలా, లేక ట్రంప్ పర్యటన గురించి రాయాలా తేల్చుకోలేకపోయారు. ఈ రెండింటికీ అత్యంత ప్రాధాన్యత ఉన్నదన్న విషయం వారికి తెలుసు. అందువల్ల ఇది దేశంలో ఉన్న పాలనా వ్యవస్థ పనితీరును కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది. ముఖ్యంగా దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో పోలీసు యంత్రాంగం కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా చేతుల్లో ఉన్నందువల్ల లేని పోని అనుమానాలు ఆయన మీదకు వెళతాయి. నిజానికి దేశంలో ఒక అగ్రనేత పర్యటిస్తున్నప్పుడు ఇలాంటి ఘర్షణలు జరగాలని ఏ నేత అయినా కోరుకుంటారా? అన్నది సరళమైన ప్రశ్న. పైగా ప్రస్తుతం దేశంలో నెలకొన్న ఆర్థిక, సామాజిక పరిస్థితుల్లో, కశ్మీర్‌లో 370 అధికరణ రద్దు, పౌరసత్వ చట్టం వంటి కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్న సమయంలో భారత ప్రధానికి అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ మద్దతు ఎంతో అవసరం. ఈ మద్దతు అవసరం వల్లే గత ఎనిమిది నెలల్లో ట్రంప్‌ను మోదీ అయిదు సార్లు కలుసుకున్నారు. భారత్- అమెరికాల మధ్య గత కొంతకాలంగా జరుగుతున్న వర్తక వివాదాలు సమసిపోయి ఒకరి మార్కెట్‌కు మరొకరు అందుబాటు పొందేందుకు తీవ్ర యత్నాలు జరుగుతున్నాయి. మంగళవారం జరిగిన చర్చల్లో ప్రధానంగా 3 బిలియన్ డాలర్ల రక్షణ ఒప్పందం అయితే జరిగింది కాని ఇరుదేశాలకు ఆమోదయోగ్యమైన సమగ్రవాణిజ్య ఒప్పందం ఇంకా ఒక కొలిక్కి వచ్చినట్లు కనపడటం లేదు. ఈ ఒప్పంద వివరాలు బయటపడితే కాని ట్రంప్ పర్యటన వల్ల మనకు వచ్చే ఫలితాలు స్పష్టం కావు. అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థను మెరుగుపరిచేందుకే అధ్యక్ష్యుడు ట్రంప్‌ భారత్ వచ్చారని, మనకు ఒరిగేది ఏమీ లేదని కొందరు నిత్య సంశయవాదులు వ్యాఖ్యానిస్తున్నప్పటికీ వారి సంశయాలు నిజమో కాదో తర్వాతి కాలంలో తెలుస్తుంది.

నిజానికి జరిగింది రెండు ప్రజాస్వామ్య దేశాల మధ్య చర్చలే అయినప్పటికీ అమెరికా అధ్యక్షుడు అత్యంత ప్రజాస్వామికంగా వ్యవహరించారు. భారతదేశంలో గడిపిన సమయం కంటే ఎక్కువ సమయం విమానంలో గడిపి మరీ వచ్చిన ట్రంప్ మన దేశంపై ప్రశంసల వర్షం కురిపించడం సాధారణ విషయం కాదు. తనతో పాటు తన దేశ మీడియాను వెంట తీసుకువచ్చిన ట్రంప్ వ్యాపార ప్రతినిధులతోనూ, మీడియా ప్రతినిధులతోనూ బహిరంగంగా స్పష్టంగా మాట్లాడారు. ఎటువంటి ప్రశ్నలు వేసినా తడుముకోకుండా చెప్పారు. సిఏఏ గురించి మోదీతో మాట్లాడలేదని అంటూనే మతపరమైన స్వేచ్ఛ గురించి లోతుగా చర్చించానని అన్నారు. ఇలాంటి పారదర్శకత, మీడియాతో అరమరికలు లేని ధోరణి మన ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ కూడా అవలంబించి ఉంటే దేశంలో వాతావరణం ఆరోగ్యకరంగా మారే అవకాశాలు ఉండేవి. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోటీపడడం కాదు, అక్కడి ఆరోగ్యకరమైన ప్రజాస్వామ్య పద్ధతులను కూడా నేర్చుకోవడం కూడా అవసరం.

ఎ. కృష్ణారావు
(ఆంధ్రజ్యోతి ఢిల్లీ ప్రతినిధి)

"Like I Have No Right To Live In India": Retired Soldier In Delhi Shelter


"Like I Have No Right To Live In India": Retired Soldier In Delhi Shelter
Bhagirathi Vihar was one of the localities that turned into a warzone last week after clashes erupted between groups supporting and protesting against the CAA last Monday.
DelhiWritten by Sukirti DwivediUpdated: March 03, 2020 09:34 am IST
by TaboolaSponsored LinksSponsored
Securing Cars in Hyderabad at up to 80%* Off (Acko General Insurance Limited)
Enter Phone Number & Age to Check Eligibility for Rs.1 Crore Term Life Insurance (Term Life Insurance)

Aish Mohammad has taken shelter at the relief camp in an Eidgah in Mustafabad.


1

New Delhi: Having served in the Central Reserve Police Force (CRPF) for 22 years and retired as a head constable in 2002, it is difficult for 58-year-old Aish Mohammad to come to terms with his situation in a makeshift relief camp in northeast Delhi.
Mohammad is among hundreds of victims of last week's violence in Delhi who have taken shelter at the relief camp in an Eidgah in Mustafabad.

He had a house in the nearby area of Bhagirathi Vihar which was set ablaze by a violent mob on February 25.

"200-300 rioters came and threw stones, fired bullets and then set fire to the house. I was inside with my 26-year-old son. We went to the terrace and jumped into the neighbour's house. My niece was set to get married on the 29th March so all jewels were kept and they robbed it all," he told NDTV.

Mohammad has sent his wife and his two sons to his hometown of Bulandshahar. While the first floor of his house was burnt and so were the two motorbikes that belonged to him and his son, he has decided to stay back to save what little is left of his house.

"In 1991, I even served in Kashmir and suffered injuries. Now after what has been done in the riots I feel I do not have a right to live in this country," he said.

Bhagirathi Vihar was one of the localities that turned into a warzone last week after clashes erupted between groups supporting and protesting against the controversial Citizenship Amendment Act (CAA) last Monday.

For more than four days, goons armed with iron rods, stones and hockey sticks took to the street, thrashing, burning and looting. By the end of it, 46 people were dead, and more than 200 were injured. Two bodies were recovered from a ditch in Bhagirathi Vihar even on Sunday.

The violence had started small, as clashes between supporters and opponents of the contentious citizenship law. It flared as US President Donald Trump landed in India on a two-day visit, but rapidly spun out of control, necessitating an urgent, midnight intervention from the Delhi High Court, which sought immediate police action.

Two Special Investigative Teams (SITs) have been constituted under Crime Branch, Delhi Police to probe the violence.

Last week, Chief Minister Arvind Kejriwal announced a compensation of Rs 10 lakh to the families of those killed in the violence. The government has also announced an immediate relief of Rs 25,000 to those whose houses have been burnt down

34 queries in Census 2020 form

34 queries in Census 2020 form
Vijaita SinghNEW DELHI, MARCH 02, 2020 23:03 IST
UPDATED: MARCH 02, 2020 23:29 IST
SHARE ARTICLE 0PRINTA A A
Registrar General and Census Commissioner of India Vivek Joshi. File
Registrar General and Census Commissioner of India Vivek Joshi. File   | Photo Credit: PTI

Centre has proposed that the next phase of NPR will be conducted along with the first phase of Census between April to September 2020.
The Registrar General of India (RGI) has asked all States to “give highest importance, attention and time” to the Census and National Population Register (NPR) work as “the foundations of the statistics of the country” depend on them.

ALSO READ
Fingerprints being captured for the National Population Register in Coimbatore.
National Population Register data to be collected in a year


In a 14-page letter, dated January 29 and addressed to all the Directors of Census Operations (DCOs) in the States, Registrar General and Census Commissioner of India Vivek Joshi said, “The district level officials must be reminded of the importance of the census work and on ensuring that a clear message is sent to the charge officers to give the highest importance and attention (as well to devote sufficient time) for the House Listing and NPR work, on the results of which depend the foundations of the statistics of the country.”

The decennial census exercise will be conducted in two phases — House Listing and Housing Census from April to September 2020 and Population Enumeration from February 9 to February 28, 2021.

Centre has proposed that the next phase of NPR will be conducted along with the first phase of Census between April to September 2020.

34 queries in Census 2020 form

On Sunday, the Uttar Pradesh government kick-started the process — the Census/NPR exercise will be conducted in the State from May 16 to June 30. U.P has seen violent protests against the Citizenship Amendment Act (CAA) and the legislation’s link with the countrywide National Register of Citizens and the National Population Register (NPR).

According to Citizenship Rules 2003, NPR is the first step towards compilation of the NRC, though the government informed Parliament on February 4 that “till now, the government has not taken any decision to prepare National Register of Indian Citizens (NRIC) at the national level.”

ALSO READ

Explained: What connects the NPR, NRIC and Census?


On Monday, the official Twitter handle of Census India said “division level meeting & training for #CensusIndia2021 & updation of NPR” was held in Lucknow. “All the Collectors of Lucknow division & other census officers were present in the meeting. The Director urged functionaries to complete the Census operations & NPR updation with full devotion & within given timeline,” the tweet said.

N.S. Pandey, DCO Uttar Pradesh told The Hindu that they have received the schedule of Census and NPR. “There are 34 questions in Census proforma and 14 questions in the NPR. The exercise will be conducted through a web based mobile application. NPR is only being updated, no new register is being created. Giving Aadhar details (for NPR) is voluntary. If you look at the schedule, it mentions that providing information (in NPR) is voluntary.” Mr. Pandey said.

Similar meetings were held in Goa, Arunachal Pradesh and Meghalaya in the past one month.

The “pretest” or the trial NPR form collected details from 30 lakh respondents last year on 21 parameters, seeking specific details on “place of birth of father and mother, last place of residence” along with other information like Aadhar (optional), voter ID card, mobile phone and driving license numbers. The new NPR form, for the first time, is also expected to collect information on “mother tongue”. In 2010 and 2015, NPR collected details on 14 parameters.

Many State governments have objected to new fields in NPR such as “the place of birth of parents” as sometimes in villages and even in cities people are not aware about their own place of birth.

West Bengal government has demanded repeal of CAA and NPR, and Kerala communicated to the RGI that NPR should be halted citing maintenance of “public order”.

What is the difference between NRC NRIC

What is the difference between NRC NRIC

Just that instead of being called NRC - which is specific to Assam and mandated by the Assam Accord of 1985 and the Supreme Court (SC) - it is called NRIC and exclude Assam to differentiate the two. The "population register" the gazette notification mentions the first step towards preparing the NRIC.


My Last Judicial Act as Delhi HC Judge, Says Justice Muralidhar After a Verdict

My Last Judicial Act as Delhi HC Judge, Says Justice Muralidhar After a Verdict
The notification about Justice Muralidhar's transfer came on Wednesday evening after a bench headed by him had expressed 'anguish' over the Delhi Police's failure to register FIRs against alleged hate speeches by three BJP leaders.
PTIUpdated:February 27, 2020, 9:07 PM ISTfacebookTwitter Pocket
My Last Judicial Act as Delhi HC Judge, Says Justice Muralidhar After a VerdictJustice Muralidhar
New Delhi: "This is my last judicial act as a judge of the Delhi High Court," Justice S Muralidhar, who has been transferred to the Punjab and Haryana High Court, said on Thursday morning after delivering a judgement in a matter relating to commercial activities being carried out from residential areas.

The notification about his transfer came on Wednesday evening after a bench headed by him had expressed "anguish" over the Delhi Police's failure to register FIRs against alleged hate speeches by three BJP leaders -- Anurag Thakur, Parvesh Verma and Kapil Mishra.

The Supreme Court collegium had made the recommendation for his transfer on February 12.

The notification issued by the Ministry of Law and Justice stated that the president took the decision after consulting the Chief Justice of India.

The notification, however, did not mention when he has to take the charge of his office at the Punjab and Haryana High Court.

On Wednesday, the bench comprising of Justices Muralidhar and Talwant Singh, was hearing a plea seeking lodging of FIRs and arrests in relation to communal violence in northeast Delhi, which has claimed 38 lives and left around 200 injured, over the Citizenship (Amendment) Act.

Justice Muralidhar, who was third senior most judge in the Delhi High Court after Chief Justice D N Patel and Justice G S Sistani, delivered the verdict along with Justice V K Rao on commercial activities in residential areas.

Just before the bench sat, lot of lawyers, including senior advocates, gathered inside the court room of Justice Muralidhar to express their gratitude.

The staff had already communicated to the lawyers, who had matters listed before his bench, that he will not sit after pronouncement of the verdict.

After Justice Muralidhar delivered the judgement, which is yet to be uploaded, Delhi government additional standing counsel Gautam Narayan said it was a honour and a privilege to work with him.

The same view was echoed by others and some younger lawyers also said that he was an "inspiration" for them.

They all wished him good luck for the future.